سلفی عربی با فوتبال/ بخش اول

نورنیوز ـ گروه بین‌الملل: روزی که کریستیانوی بزرگ اعلام کرد قصد دارد «لیگ جزیره» را ترک کند و با یک قرارداد نجومی به یکی از تیم‌­های باشگاهی «شبه‌­جزیره» عربستان بپیوندد، رسانه‌­های جهان نوشتند که «فوتبال، روح خود را فروخت»، اما حالا و بعد از گذشت چندماه، ناظران ورزشی معتقدند سعودی­‌ها نه به‌­دنبال «روح فوتبال» و نه رونالدوی افسانه‌­ای بودند، بلکه آنها «نفوذ» خریدند.


امروز فوتبال فقط محبوب‌­ترین سرگرمی جهان نیست، بلکه در روند دگردیسی خود با رخنه تدریجی و لایه‌­ای میان نسل‌­های مختلف به «زبان مشترکِ» طبقه کارگر جوامع و کشورهایی تبدیل شده است که هیچ پیوند اجتماعی یا فرهنگی­ نداشتند.


فوتبال در دوران جدید، علاوه بر اینکه کنار تلویزیون، فیلم و موسیقی یک‌­ پای ثابت فرهنگ به شمار می‌­آید، به‌­عنوان یک ظرفیت ارتباطی با دیگران نیز تعریف می‌­شود. به‌­همین دلیل دولت‌­ها و صاحبان سرمایه، همواره از فوتبال به‌­عنوان ابزاری برای پیشبرد اهداف غیرِ ورزشی خود اعم از اقتصادی، سیاسی و حتی امنیتی سود جسته‌­اند.


به­‌عبارت ساده‌­تر؛ برخلاف باور عمومی و ابتدایی، فوتبال از ابتدا بازی پنهانی بود که در زمین سرمایه‌داران جریان داشت و هیچ‌­وقت متعلق به مردم نبوده و نیست. اما آنچه باعث شد این حقیقت از پشت‌­پرده بیرون بیاید و علنی‌­تر شود، ظهور بازیگران جدید این میدان از غرب آسیاست که مدل سنتی یعنی تمرکز استعدادها در انگلستان، ایتالیا، اسپانیا، برزیل و آرژانتین را تغییر داده است.


حال سوال اینجاست که آیا تازه‌­واردان باشگاه سرمایه‌­داری فوتبال می‌­توانند مدلی که از ابتدای دهه ۱۹۹۰ در جهانِ مستطیل سبز حاکم بود را تغییر داده و به قطب تازه این ورزش محبوب تبدیل شوند؟


پاسخ اروپایی‌­ها به‌­ویژه کشورهایی که نزدیک ۳ دهه سهام‌دار اصلی فوتبال بودند به این سوال منفی است. این کشورها معتقدند پول­‌پاشی سعودی‌­ها تنها می‌­تواند یک دوره طلایی بازنشستگی برای ستاره‌هایی رقم بزند که دوران اوج خود را سپری کرده و حال نه مهارت­شان در زمین چمن، بلکه نام خود را به دلارهای نفتی فروخته‌­اند.


غربی­‌ها همچنین عربستان را متهم می‌­کنند که ولخرجی­‌های نجومی‌­اش، برای ترمیم سیمای آسیب‌­دیده این کشور در زمینه حقوق بشر بعد از ترور «جمال خاشقجی» روزنامه‌­نگار منتقد سعودی‌هاست.


برخی تحلیل‌­گران اروپایی می‌­گویند: عربستان میلیون‌­ها دلار خرج می‌­کند تا گذشته نه‌­چندان دورِ کشوری که متهم به سلاخی یک روزنامه‌­نگار ساکن آمریکاست، از حافظه­‌ها پاک شود و به­‌جای کشوری که تا همین چند وقت پیش زن‌ها در آن حق نداشتند رانندگی کنند، نقاب یک سرزمینِ ورزش‌دوست را روی چهره­‌اش بزند.


اتهاماتی که البته عربستان تمامی آنها را رد می‌­کند و تأکید دارد هدفش از سرمایه‌­گذاری­‌های ورزشی، رها­کردن اقتصاد کشورش از چنبرۀ فروش نفت است.


سال ۲۰۲۱ و دو سال بعد از کشمکش‌­های جهانی بر سر قتل «جمال خاشقجی» در کنسول‌گری عربستان در ترکیه بود که خبر رسید سعودی‌­ها از محل «صندوق سرمایه‌­گذاری عمومی عربستان» در ازای پرداخت ۳۹۱ میلیون دلار، باشگاه نیوکاسل‌­یونایتد را خریده‌­اند.


برخی زمزمه‌­ها حاکی از این بود که این صندوق از طریق یک شرکت سهامی آمریکایی، درصدی از سهام باشگاه چلسی را نیز در اختیار دارد.


عربستان در ادامه جاه‌­طلبی ورزشی‌­اش میزبانی مسابقات فرمول یک و مسابقات بوکس قهرمانی جهان را به‌­عهده گرفت و مسابقات گلف را نیز برگزار کرد. این کشور هم‌زمان میلیون‌­ها دلار صرف یک شرکت ساخت اتومبیل‌­های مسابقات فرمول یک کرده و رقمی مشابه را نیز برای بازی‌­های ویدئویی در نظر گرفته است.


بمب خبری اما خرید ستاره پرتغالیِ تیم منچستر یونایتد برای باشگاه «النصر» با رقم افسانه‌­ای ۳۸۰ یورو در دقیقه بود. این نقل­‌و­انتقال بعد از آن انجام شد که عربستان سعودی مالکیت چهار باشگاه «الاتحاد»، «الاهلی»، «النصر» و «الهلال» را به یکی از بزرگ‌­ترین صندوق‌­های ثروت ملی در جهان یعنی همان «صندوق سرمایه‌­گذاری عمومی عربستان» واگذار کرد.


از محل همین صندوق بود که رونالدو برای «النصر»، «کریم بنزما» برای «الاتحاد» و «نیمار» برای الهلال خریداری شد. حتی «لیونل مسی» ستاره افسانه‌­ای آرژانتینی نیز از این ثروت نفتی بی­‌بهره نماند و در ازای دریافت ۲۵ میلیون دلار در شبکه­‌های اجتماعی، سفر به عربستان را به­‌عنوان یک کشور مجلل تبلیغ می­‌کند. به‌­تازگی نیز از «محمد صلاح» به‌­عنوان یکی از جواهرهایی رونمایی شده که سعودی‌­ها قصد خریدش را دارند.  


بر اساس آمار، عربستان سعودی ۶ میلیارد دلار صرف این بریزوبپاش­‌های ورزشی کرده و این عدد ۴ برابر ارقامی است که در ۶ سال گذشته هزینه شده است.


این کشور می­‌گوید سرمایه­‌گذاری‌­ها در راستای چشم‌­انداز مطلوبش در سال ۲۰۳۰ است و می­‌کوشد از این رهگذر ضمن تنوع­ بخشیدن به اقتصاد، سرمایه­‌گذاری خارجی و اشتغال را افزایش دهد و برای مردم کشورش که عمدتاً گرفتار چاقی و اضافه وزن هستند، تناسب اندام به ارمغان بیاورد، ادعایی که بسیاری از جمله اروپایی‌­ها با دیده تردید به آن می‌­نگرند و پیش‌­بینی می‌­کنند عربستان با وجود همه سرمایه‌­گزاری‌ها در نهایت به یک کشور «خریدار فوتبال» تبدیل می‌­شود نه هیچ‌ ­چیز دیگر.


برخی نیز می­‌گویند ممکن است «دوپینگ فوتبالی» راه میان‌بری باشد تا سعودی­‌ها با آن چهره خود را بهبود بخشیده و با تقویت وجهه بین­‌المللی­، به یک بازیگر قدرتمند در سیاست خارجی تبدیل شوند.


در نخستین روزهایی که خرید ستاره‌­های فوتبال از سوی سعودی‌­ها حسابی سروصدا کرد، همه تلاش تحلیل­‌گران معطوف به یافتن پاسخ برای این سوال بود که «عربستان، فوتبال را به کجا می‌­برد؟»


حالا بعد از گذشت چند ماه از اجرای سیاست جنجالی عربستان برای بهره‌گیری از ظرفیت‌های سیاسی فوتبال، سوال اساسی‌­تر این است که «فوتبال، عربستان را به کدام سو خواهد برد؟


ادامه دارد…


  

نورنیوز

لینک منبع خبر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

یازده + یازده =