تهران- ایرنا- هشت سال دفاع مقدس دستاوردهای بسیاری داشت که یکی از آنها پرورش جوان مستعد همچون همت ها، باکری و صدها فرمانده لایق دیگر است که با شاخصه خدامحوری طراح و هدایت گر بسیاری از عملیات های بزرگ در جبهه های حق علیه باطل شدند و حماسه هایی ماندگار را در این عرصه خلق کردند.
هفتم مهر ۱۳۶۰ یادآور حادثه ای تلخ در اذهان ایرانیان است، هنگامه ای که همگان در پی پیروزی درخشان فرزندان و رزمندگان اسلام در پی شکسته شدن حصر آبادان، شادمان بودند، خبر حزن انگیز شهادت جمعی از فرماندهان غیور این مرزوبوم، موجب اندوه هموطنان شد.
این سانحه زمانی رخ داد که سرلشکر فلاحی (رییس ستاد مشترک ارتش)، سرلشکر یوسف کلاهدوز (قایم مقام سپاه پاسداران)، سرلشکر سید موسی نامجو (وزیر دفاع)، سرلشکر فکوری (مشاور جانشین رییس ستاد مشترک ارتش) و سرلشکر جهان آرا (فرمانده سپاه پاسداران خرمشهر و آبادان) به همراه ۴۹ تن از حماسه سازان جبهه نبرد برای ارایه گزارش عملیات موفقیت آمیز ثامن الائمه(ع) به امام خمینی(ره) با یک فروند هواپیمای سی ۱۳۰ عازم تهران شدند اما این هواپیما به علت نقص فنی در نزدیکی تهران، دچار سانحه شد و تمامی سرنشینان آن به درجه شهادت نایل آمدند.
پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا در سالروز شهادت این فرماندهان بزرگ و همزمان با آخرین روز از هفته دفاع مقدس که با عنوان «فرماندهان، عزت مداران و حماسه آفرینان» مزین شده است به منظور یادآوری یاد و خاطره ایثار و شهادت فرماندهان جنگ تحمیلی با امیر سرتیپ دوم بازنشسته «غلامحسین دربندی» معاون پیشین روابط عمومی ارتش جمهوری اسلامی، امیر سرتیپ «مسعود بختیاری» نویسنده، محقق نظامی و از فرماندهان ارتش و حجت الاسلام «محمدرضا انصاریان» مسوول دفتر نمایندگی ولی فقیه در ناحیه مقاومت بسیج ابوذر سپاه محمد رسول الله(ص) به گفت وگو پرداخت.
***ایرنا: نقش فرماندهان دفاع مقدس در پیروزی عملیات های مختلف در دفاع مقدس چه بود؟
** دربندی: دلاورمردان ارتش به همراه نیروهای مردمی در برابر هجوم دشمن به خاک وطن صف آرایی کردند و با انجام دادن عملیات های نظامی مختلف توانستند از پیشروی فزاینده ماشین جنگی ارتش بعث جلوگیری و آنان را زمین گیر کنند که از دیدگاه نظامی زمین گیرشدن دشمن از مرحله های بسیار سخت جنگی محسوب می شود که با تدبیرهای فرماندهان نظامی بزرگ به مرحله اجرا درآمد و در پی زمین گیر شدن و تثبیت حرکت متجاوزان در خطوط مقدم جبهه ها، زمینه برای حضور نیروهای مردمی به منطقه های جنگی مهیا شد. سپاه و ارتش با حفظ وحدت کلمه و اجرای عملیات های مختلف نظامی مشترک توانستند دشمن متجاوز را وادار به عقب نشینی از خاک وطن کرده و آنان را تا پشت نقطه صفر مرزی به عقب براندند.
**بختیاری: با هماهنگیهای لازم که میان فرماندهان سپاه و ارتش در مرحله های طرح ریزی و اجرای عملیات، صورت می گرفت، مشخص می شد که هر فردی چه وظیفه ای دارد و باید در کدام منطقه به برپایه مسوولیت های تعیین شده به ایفای نقش بپردازد.
**حجت الاسلام انصاریان: فرماندهان دوران دفاع مقدس پیش از حضور در منطقه های جنگی به امر خودسازی می پرداختند و همین اعتقادهای توحیدی و عشق به شهادت و از جان گذشتگی رزمندگان اسلام بود که سبب می شد تا دشمنان در برخورد با آن احساس ضعف و از خود باختگی کنند.
***ایرنا: ضمن تبیین ارتباط فرماندهان با امام خمینی(ره)، تاثیرپذیری آنها را از معمار انقلاب چگونه بود؟
**سربندری: در دوران دفاع مقدس ارتباط نزدیکی میان امام(ره) با فرماندهان و رزمندگان ایجاد شده بود و آنها در هر فرصتی به ویژه در هنگام عملیات های حساس با حضور در جماران از رهنمودهای رهبر کبیر انقلاب بهره می گرفتند. یکی از پیام ها و سخنان تاریخی امام(ره) در عملیات طریقالقدس و پس از آزادی خرمشهر این بود که به رزمندگان فرمودند «خرمشهر را خدا آزاد کرد» تا آنها به دور غرور به دفاع از کشور بپردازند. آنچه که دفاع مقدس را از دیگر جنگهای جهان متمایز می کند، روحیه عاشورایی و ظلمستیزی رزمندگان و فرماندهان بود که موجب می شد تا خودمحوری جای خود را به خدامحوری دهد و به قول امام خمینی(ره) دفاع مقدس ریشههای اعتقادی رزمندگان اسلام را بارور کرد و ابهت ۲ ابر قدرت شرق و غرب را در هم شکست و به جهانیان ثابت کرد که با ایستادگی و مقاومت می توان در برابر ظلم و جور پیروز شد.
** حجت الاسلام انصاریان: فرماندهان دفاع مقدس به دلیل ارتباط معنوی که با بنیانگذار انقلاب داشتند، فرمان ها و رهنمودهای ایشان را به حکم ولی فقیه و نایب امام زمان(عج) لازم الاجرا می دانستند.
***ایرنا: رمز موفقیت فرماندهان بزرگ جنگ تحمیلی در نفوذ و تاثیرگذاری بر نیروهایشان چیست و فرماندهان چگونه نیروهای تحت امر خود را در مسیر تعالی و اعتلای آرمان های نظام قرار می دادند؟
** سربندری: فرماندهان دفاع مقدس با نیروهای زیردست خود وجه تمایزی احساس نمی کردند و به دلیل ارتباط صمیمانه با آنها، این زیرمجموعه ها نیز با اطاعت کامل، دستور فرماندهان شان را اجرا می کردند، چرا که یک بسیجی یا سرباز، فرمانده خود را همسنگ خود می دانست و دل در گرو فرمان های او می سپرد. بیشتر فرماندهان بزرگ دفاع مقدس مانند همت، باکری و منفرد نیاکی در خط مقدم به شهادت رسیده اند و این امر نشان گر این واقعیت است که ارتباط ناگسستنی میان فرماندهان و رزمندگان در این دوران بود.
**بختیاری: مهمترین ویژگی فرماندهان در تمام ارتش های جهان و حتی در دفاع مقدس داشتن دانش جنگی و توان جسمی و لیاقت به شمار می رود اما در جریان جنگ تحمیلی، تعهد و باور به آرمان های مقدس اسلامی از دیگر شاخصه های فرماندهان محسوب می شد که در کارآمد ساختن این افراد در جنگ بسیار موثر بود و نیروی مضاعفی را ایجاد می کرد. هشت سال دفاع مقدس ثابت کرد که فرماندهی نظامی نیاز به تخصص و دانش جنگی دارد و آنان می بایست که به موقع تصمیم بگیرند و از توانایی جسمی بالایی برخوردار باشند و در هنگام نبرد همگام با دیگر رزمندگان در خط مقدم حضور یابند تا باعث تقویت روحیه دیگر رزمندگان شوند.
** حجت الاسلام انصاریان: فرماندهان دوران دفاع مقدس علاوه بر داشتن شجاعت، سلحشوری و روحیه نظامی گری به خصوصیت هایی همچون مکتبی بودن و داشتن روحیه ایثار و شهادت نیز مزین بودند و به حکم رسالت خویش با پایمردی و ایستادگی، اجازه ندادند حتی یک وجب از خاک وطن در تصرف متجاوزگران باقی بماند. فرماندهان و رزمندگان دفاع مقدس همیشه خود را وامدار نظام و انقلاب می دانستند و همین روحیه مکتبی بودن آنان را ولایت مدار و پیرو دستورهای ولی فقیه کرده بود.
***ایرنا: چه عاملی سبب شد تا جوانانی با سن کم بتوانند فرماندهانی شجاع و تاثیرگذار در دفاع مقدس باشند؟
**بختیاری: فرماندهان نیروهای بسیج مردمی در دوران دفاع مقدس افراد جوانی بودند که برخی از آنها در زمان مسوولیت ۲۷ سال بیشتر نداشتند البته مبنای انتخاب فرماندهان نظامی جسارت، تهور، ایمان، اعتقاد به مبانی انقلاب و آشنایی با علوم نظامی بود که در کارزار جبهه و جنگ از آنان فرماندهانی لایق و کارآزموده ساخت. شهید حسن باقری به عنوان جوانترین فرمانده دوران جنگ تحمیلی برای نخستین بار به صورت یک خبرنگار غیرنظامی برای تهیه گزارش خبری در منطقه خرمشهر وارد منطقه جنگی شد او با داشتن نبوغ و استعداد نظامی توانست در مدت کوتاه حضور خود در جبهه به یک طراح جنگی تبدیل شود و طرح عملیات آزادسازی خرمشهر با نام بیت المقدس را ارایه کند.
** حجت الاسلام انصاریان: نخستین گروهی که در صدر اسلام به یگانه پرستی روی آوردند جوانان بودند بنابراین توحید در قلب این گروه بیش از افرادی که به این دنیا وابستگی مادی پیدا کرده اند نفوذ پیدا می کند، بنابراین همین موضوع سبب می شد تا در دوران دفاع مقدس فرماندهان جوان بی باک تر به مصاف دشمن بروند و حماسه هایی بزرگ بیافرینند.
***ایرنا: چه راهکارها و برنامه هایی را به منظور بزرگداشت فرماندهان دفاع مقدس و برای نهادینه سازی فرهنگ ایثار و مقاومت در جامعه باید اجرا کرد؟
** سربندری: آیت الله خامنه ای مقام معظم رهبری بارها بر لزوم حفظ و زنده نگهداشتن یاد و خاطره دفاع مقدس و به خصوص فرماندهان بزرگ این دوران تاکید کرده اند. بنابراین می بایست که با برپایی یادواره هایی، الگوهایی واقعی از این قهرمانان را برای جوانان ترسیم کرد. با توجه به اینکه استکبار جهانی برای رویارویی با انقلاب اسلامی درصدد است تا با فضاسازی و تبلیغات اهمیت دفاع مقدس را کاهش دهد و مردم را از برگزاری چنین بزرگداشت هایی دلسرد کند اما می بایست که در چنین شرایطی ضمن بی اثر ساختن توطئه دشمنان به تجلیل از این افراد پرداخت. اکنون پس از گذشت سال ها از عمر انقلاب اسلامی افرادی همچون شهید حججی ها در این مرز وبوم با اثرپذیری از تعلیمات فرهنگ ایثار و شهادت دوران دفاع مقدس رشد و پرورش یافته اند که حاضر هستند کیلومترها دورتر از مرز کشور خویش به دلیل ریشه های اعتقادی جان خود را فدای آرمان های انقلاب کنند.
** حجت الاسلام انصاریان: دوران دفاع مقدس با هویت فرهنگ ایثار و شهامت همچون گنجی است که برای حفظ و انتقال آن به نسل های آینده باید برنامه ریزی های فرهنگی مناسبی انجام شود در این راستا باید سازمان ها و نهادهای مربوطه با برگزاری یادواره ها و نمایشگاه ها به بازنویسی آثار و بازخوانی خاطره های رزمندگان دوران دفاع مقدس بپردازند.
*گروه اطلاع رسانی
خبرنگار: کامبیز رضایی**انتشار دهنده: شهربانو جمعه
پژوهشم**۱۶۹۹**۲۰۵۹**۹۱۳۱
ایرنا پژوهش، کانالی برای انعکاس تازه ترین تحلیل ها، گزارش ها و مطالب پژوهشی ایران وجهان، با ما https://t.me/Irnaresearchهمراه شوید.