به یاد زلزله ویرانگر طبس؛ شهری که در غروب ۲۵ شهریور خاموش شد

یادداشت طبس نیوز؛ در غروب گرم ۲۵ شهریور ۱۳۵۷، ساعت ۱۹:۰۶، طبس دیگر همان شهر آرام حاشیه‌ی کویر نبود.

زمین لرزید، بی‌هشدار، بی‌پیش‌لرزه، و در کمتر از یک دقیقه، هزاران زندگی خاموش شد.

زلزله‌ای با قدرتی بی‌سابقه حدود ۷.۸ ریشتر، شهر تاریخی طبس را با خاک یکسان کرد و روستاهای اطراف را در سکوتی مرگبار فرو برد.

آمار رسمی از شش هزار و ۳۶۳ کشته سخن می‌گوید، اما روایت‌های محلی و گزارش‌های مستقل، عددی بین ۱۵ تا ۲۵ هزار نفر را تخمین زده‌اند.

بسیاری از اجساد هرگز پیدا نشدند، خانه‌ها فرو ریختند، خاطره‌ها شکستند و صدای خنده‌ی کودکان در خاک گم شد.

این زلزله نه‌تنها یک فاجعه‌ی طبیعی بود، بلکه نقطه‌ی عطفی در مطالعات زمین‌شناسی ایران شد.

گسل طبس، با طول حدود ۸۰ کیلومتر، از نزدیکی شهر عبور می‌کرد و عمق کانونی زلزله تنها ۱۰ کیلومتر بود، همین نزدیکی، شدت تخریب را به حداکثر رساند.

اما آنچه طبس را ماندگار کرد، نه فقط بزرگی فاجعه، بلکه مقاومت مردم بود.

بازسازی تدریجی شهر، و حافظه‌ی جمعی‌ای که هنوز هم در کوچه‌های طبس نفس می‌کشد، گواهی‌ست بر ایستادگی در دل ویرانی.

و هر سال، وقتی ۲۵ شهریور می‌رسد، طبس دوباره می‌لرزد، نه از گسل، بلکه از خاطره، از اشک‌هایی که آن شب فرو ریختند، و هنوز نگاه ها از آن غروب عبور نکرده اند.