حرکت قطار باری مسیر ترکیه، ایران، پاکستان، موسوم به راه گذر اکو، پس ۱۱سال توقف، از استانبول ترکیه آغاز شد.
حبیب الرحمان گیلانی، رئیس راه آهن پاکستان اعلام کرد: ” این قطار از استانبول آغاز به حرکت میکند و پس از ۱۸۰ ساعت وارد زاهدان در جنوب شرق ایران خواهد شد. “
مشاور نخست وزیر پاکستان در امور بازرگانی و سرمایه گذاری هم با تایید راهاندازی مجدد قطار باری (کانتینری) اکو موسوم به (آی تی آی) میان تهران-استانبول-اسلامآباد، از احیای این طرح ریلی استقبال کرد.
قطار کانتینربر اکو براساس توافق سه جانبه میان اسلامآباد، تهران و آنکارا در سال ۱۳۸۷ (۲۰۰۹) فعالیت خود را رسما آغاز کرد و اولین قطار در۲۳ مرداد ۱۳۸۸ (روز چهاردم اوت ۲۰۰۹) از اسلام آباد و از مسیر ایران عازم ترکیه شد. فعالیت این قطار تا دسامبر سال ۲۰۱۱ ادامه یافت، اما پس از مدتی به دلایل امنیتی، حرکت قطارها متوقف شد.
این خط راه آهن مسیر ۶۵۰۰ کیلومتری میان پاکستان و ترکیه از مسیر جمهوری اسلامی ایران را طی میکند که شامل ۲۶۰۰ کیلومتر در ایران، ۱۹۵۰ کیلومتر در ترکیه و پاکستان ۱۹۹۰ کیلومتر میشود. با راه اندازی دوباره این مسیر ابریشمی حجم حمل و نقل ریلی ایران و ترکیه تا یک میلیون تن افزایش یافته است.
قطار «اکو» در شرایطی فعالیت خود را از امروز آغاز میکند که تردد آن از چند نظر حائز اهمیت است:
نکته اول اینکه، احیای این طرح ریلی موجب تسهیل تجارت میان ایران، پاکستان و ترکیه میشود.
نکته بعدی اینکه، این خط آهن از سوی سازمان بینالملل به عنوان کریدور بین المللی این سه کشور شناخته میشود. هرچند این پروژه با هدف تقویت روابط اقتصادی میان کشور موسس عضو «اکو» راه اندازی شده است، اما با این حال، یک مسیر کوتاه، امن و مقرون به صرف انتقال کالا میان آسیا و اروپا ارائه میدهد و منافعش به کشورهای دیگر هم میرسد. در واقع این کریدور از ترکیه از طریق تونل زیر آبی «مارمارای» میتواند به شبکه ریلی اروپا متصل شود.
نکته سوم اینکه، احیای این خط آهن برای هر سه کشور «فوق العاده پرمنفعت» است. در واقع احیای راه آهن اکو فرصتی برای بازرگانان و فعالان کسب و کار برای استفاده از مسیر جدید واردات و صادرات به ویژه تسهیل حمل و نقل میان ایران، پاکستان و ترکیه محسوب میشود. به بیان دیگر ارتباطات منطقهای میان سه کشور، تسهیل رفت و آمد تجاری و مردمی و مزایای اقتصادی درازمدت از دستاوردهای این پروژه ریلی محسوب میشود.
نکته بعدی اینکه، به گفته کارشناسان، خط آهن موسوم به اکو برای ایران نیز بسیار جذاب است لوکاز پرزیبیزفسکی، تحلیلگر غرب آسیا در آکادمی مطالعات جنگ ورشو در این باره میگوید: “برای تهران، این یک مسیر تجارتی جایگزین و جذاب است، زیرا کشورهای اکو با ارزهای داخلی معامله میکنند؛ و در زمان بحران و جنگ، چنین راههای تجارت زمینی جایگزین بسیار ارزشمند و سودآور است”.
در مجموع باید گفت که احیای خط راه اهن اکو صرف نظر از جنبههای اقتصادی ان، مهمترین راه برای تبادل مواصلاتی شرق و غرب محسوب میشود و صد البته روشن است ایران در این کریدور ارتباطی نقش بی بدیلی دارد.
افزون بر این، به نوشته تارنمای آلمانی دویچه وله، قطار باری اکو افزایش ارتباطات میان ایران، پاکستان و ترکیه را رقم میزند، تارنمای آلمانی دویچه وله به نقل از کارشناسان مرکز آسیای جنوبی شورای آتلانتیک و اکادمی مطالعات جنگ میافزاید: اگرچه طرح ریلی اکو بخشی از ابتکار عمل کمربند و جاده چین نیست، اما انتظار میرود این خط ریلی در آن گنجانده شود. در صورت اجرایی شدن برنامه راهبردی ۲۵ ساله ایران و چین، پکن بدون شک به استفاده از ظرفیت قطار کانتینربر اکو برای تقویت ارتباطات در منطقه نیاز پیدا میکند و همزمان در صورت موفقیت چینیها برای مهار نفوذ آمریکا در آسیا، آنان به مشارکت بیشتر کشورهای منطقه احتیاج دارند.