در قرن چهارم هجری در جهان اسلام، به شمار سلسلههاى حکومتگر پایتخت وجود داشت که هر یک به دلایل خاصی به پایتختی برگزیده شده بودند.
چکیده
انتخاب مکانى معین بهعنوان پایتخت فرمانروایان، در طول تاریخ تابع عوامل متعدد سیاسی و جغرافیایی بوده است. در قرن چهارم هجری در جهان اسلام، به شمار سلسلههاى حکومتگر پایتخت وجود داشت که هر یک به دلایل خاصی به پایتختی برگزیده شده بودند. یکی از مطرحترین و پرآوازهترین این پایتختها شهر حلب بود که در سال ۳۳۳ﻫ پس از تصرف شام بهدست سیفالدوله حمدانی به پایتختی برگزیده شد. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می دهد که عواملی چون پیشینه سکونت بنیتغلب، نیای حمدانیان در حلب، اهمیت حلب بهعنوان خاستگاه قومی و تکیه گاه فرهنگی برای سیف الدوله، شرایط زیست محیطی و موقعیت جغرافیایی نظیر برخورداری از راههای مواصلاتی داخلی و خارجی، موقعیت استراتژیکى و دفاعی این شهر و نتایج ناشی از آنها، بهویژه سیاستهای ناصرالدوله حمدانی، حاکم شاخه حمدانیان موصل، در جهت حفظ حکومت و متصرفات خود در جزیره، در این انتخاب مؤثر بوده است. جمع چنین اختصاصات و امکاناتى در این شهر، بهعنوان پایتخت، مجال شکوفایى علوم و ادبیات را در روزگار حمدانیان، خاصه سیف الدوله، فراهم آورد.
کلیدواژگان: سیف الدوله حمدانی؛ حلب؛ حمدانیان شام
نویسندگان:
داوود یحیایی: استادیار گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران
آرمین دخت امین: دانشآموخته دکتری گروه تاریخ، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
مجله تاریخ و تمدن اسلامی – دوره ۱۲، شماره ۲، پیاپی ۲۴، پاییز و زمستان ۱۳۹۵.