گروه اجتماعی: حجتالاسلام والمسلمین کیانی با بیان اینکه اول دین معرفت به خدا و پایانش سپردن همه امور به دست او است، گفت: کسانی که دعای عرفه را میخوانند، اگر به این معرفت دست پیدا کردند مثل حضرت اباعبدالله(ع) میشوند که همه کار و امور خود را به خدا میسپارند؛ به این معرفت میرسند که: «هر چه آن خسرو کند، شیرین کند».
حجتالاسلام والمسلمین منصور کیانی، مدرس حوزه علمیه در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، درباره روز عرفه با بیان اینکه «عرفه» از معرفت گرفته شده است، گفت: هر معرفتی علم هست؛ اما هر علمی معرفت نیست. علم به هر آگاهی اجمالی اطلاق میشود ؛ مثلا هر کسی ممکن است نسبت به ماشین علم اجمالی دارد؛ اما اگر بخواهد معرفت داشته باشد، یک استاد فنی تعمیرکار باید باشد. پس معرفت به معنی شناخت همراه با دقت، ظرافت و تیزبینی در شیء همراه با یقین است.
روز عرفه قرار است به چه چیزی معرفت پیدا کنیم؟
وی اظهار کرد: در روز عرفه، قرار است معرفت دقیق و ظریف پیدا کنیم، نسبت به چه چیزی؟ اولاً نسبت به خدای تعالی. چون خداوند مبدأ و منشأ همه هستی است و علت حقیقی همه جهان است شناخت خداوند، شناخت همه اشیاء است؛ چرا؟ چون شناخت علت و دقت در زوایای هر علتی شناخت معلول هم هست. پس در عرفه معرفت به علت العلل هستی پیدا میکنیم.
معرفتالله چه فایدهای دارد؟
این مدرس حوزه گفت: شناخت خدای تعالی، شناخت تمام هستی است. چون رابطه ما با خدای تعالی رابطه علت و معلولی است، خداوند خالق و ما مخلوق او هستیم. میتوانیم از شناخت خالق به شناخت مخلوق برسیم. همه هستی مخلوق خداوند است. از این رو اگر خدا را بشناسیم میتوانیم همه مخلوقات او را بشناسیم. کسی هم که خداوند را نشناسد هیچ یک از موجودات را هم نمیتواند بشناسد؛ چون علت و معلول لازم و ملزوم هم هستند.
کیانی در توضیح این مطلب ادامه داد: نه اینکه خداوند فقط ما را به وجود آورده بلکه بقای ما هم از خداست. خداوند هم علت به وجود آورنده ما و همه هستی است و هم باقی ماندن ما به اراده اوست.
وی اظهار کرد: از همین رو میگویند: «من عرف نفسه فقد عرف ربه» و بالعکس «من عرف ربه فقد عرف نفسه» علت اینکه میگویند هر کس خودش را بشناسد پروردگارش را خواهد شناخت این است که ظرافتهایی که در نفس ما هست این قدر زیادند که اگر آنها را بشناسیم گویا خدا را شناختهایم. اگر انسان کامل را بشناسیم، گویا خدا را شناختهایم.
مدیر مدرسه علمیه آیتالله قاضی دزفول با بیان اینکه روز عرفه، روز معرفت به خداست، گفت: اول دین معرفت به خداست و آخر معرفت به خدا هم، «التفویض الامر الیه» (تفویض امر به سوی اوست). انسان اگر خدا را خوب شناخت و به وجود او یقین داشت، این باور در تمام شئونات زندگی او دخالت خواهد داشت. انسان عارف با معرفت خود یکی است(یعنی عالم با معلوم خود اتحاد پیدا میکند) و عارف نسبت به خدا نزدیکی خاصی دارد. انسان عارف همچنان که بیشتر از همه از خدا میترسد بیشتر از دیگران نیز به او امیدوار و عاشق است.
چرا عرفه را در روز نهم ذیالحجه قرار دادند؟
کیانی گفت: از روز اول ذیالحجه، برنامههای عبادی خاصی برای شب و روز این ماه تعیین شده است و مخصوصاً در ایام حج، حجاج باید طواف کنند، سعی و صفا بروند و اعمال خاصی به جا آورند، پاک شوند و بعد به عرفات بروند، تا به معرفت دست پیدا کنند.
وی با اشاره به دعای حضرت اباعبدالله الحسین(ع) در روز عرفه گفت: اگر برای ما یک هدیه از طرف خداوند بود و آن دعای زیبای عرفه حضرت اباعبدالله(ع) بود، برای شیعه کافی بود. حضرت اباعبدالله(ع) تمام هستی را در این دعا به بهترین وجه بیان میکند. در این دعا اول صفات بدنی خود را بیان میکند که چشم و گوش و استخوان و … را چه طور آفریدی که یکی یکی آنها را میگوید، وقتی خوب به معرفت جسمی رسید، پس از آن به معرفت روحی میرسد.
این مدرس حوزه ادمه داد: امام حسین(ع) میفرماید: علم من جهل است و من به هر چیزی که علم پیدا کنم، دعاوی است. هر خیر و فضیلت و برکتی که در من است ادعایی ست. وقتی حضرت اباعبدالله(ع) خوب خود را شناخت بنا میگذارد به اینکه من هیچم هر چه هست از توست؛ آنچه در سینه من است، اگر علم باشد از سوی توست و اگر علم نیست ادعای خالی است. این سخنان حضرت اباعبدالله(ع) است و با عمل هم آن را در عاشورا نشان داد.
عرفه اباعبدالله الحسین(ع) در عاشورای او تجلی یافت
کیانی توضیح داد: اول دین را ـ که معرفت است ـ با دعای عرفه ایشان میبینیم و آخرش هم روز عاشوراست: «و آخر العلم تفویض الامر الیه»(خدایا همه کارم را به دست تو سپردم). حضرت اباعبدالله(ع) میفرماید: خدایا آنچه تو میبینی بر من وارد شد و چون همه چیز در منظر توست بر من آسان است. چرا؟ چون خدای تعالی اینها را میبیند. امام(ع) امور را به خداوند تفویض میکند. اگر کسی دعای عرفه امام حسین(ع) را حقیقتا بخواند بفهمد در آخر مانند حضرت اباعبدالله(ع) همه امورش را به خدا میسپارد و هر چه خدا کرد را زیبا میبیند. به وسیله دعای عرفه میتوان به این نقطه رسید:
به جهان خرم از آنم که جهان خرم از اوست
عاشقم بر همه عالم که همه عالم از اوست
اللهم رضاً به رضاک
وی اظهار کرد: امام حسین(ع) حقیقتا میداند خداوند هر کار میکند، خیر او را میخواهد، رحمت او را میخواهد. از همین رو وقتی در روز عاشورا میبیند فرزندان و برادران و یارانش مثل برگ خزان میافتند میگوید: برای من آسان و گوارا است چون در منظر و دید توست و «و افوض امری الی الله إن الله بصیر بالعباد» خداوند بر من آگاه است. لذا وقتی حضرت اباعبدالله(ع) با وجود هفتاد ضربه و تیرها و پیکانها و نیزههایی که به بدن مبارکشان اصابت کرده بود و بر زمین افتاده بود، لبهای مبارکشان به خنده باز شد و در حال تبسم فرمود: «اللهم رضاً به رضاک»: خدایا چون تو به این راضی هستی من هم راضیم.
کیانی در پایان گفت: کسانی که دعای عرفه را میخوانند، اگر به آن معرفت دست پیدا کردند مثل حضرت اباعبدالله(ع) میشوند که همه کار و امور خود را به خدا میسپارند؛ به این معرفت میرسند که هر چه او کرد، زیباست: «هر چه آن خسرو کند، شیرین کند».