بعدازظهر سهشنبه در هتل لاله برای هنرمندان متولد شهریور، مهر و آبانماهی روزی به یاد ماندنی بود. هنرمندانی که در خطر فراموشی قرار دارند و حالا با این جشن و با نمایشگاهی که ۱۷ آبانماه در گالری ۱ و ۲ فرهنگسرای نیاوران افتتاح شد بیشتر از گذشته نامشان شنیده میشود. ذوق و شوقی وصفناپذیر آنها را با وجود کهولت سن به پای خلق دوباره اثر کشانده است. تابلوهای هنرمندان پیشکسوت آنقدر زیاد است که بهصورت فشرده در نمایشگاه کنار هم قرار گرفته است.
مهرزمان فخار منفرد از هنرمندان نگارگر که تخصص اصلیاش نگارگری گل ومرغ است، در مورد نمایشگاه پیشکسوتان به «ایران» میگوید: «اگر این مؤسسه نبود ما احساس تنهایی میکردیم. حداقل یکسوم جمعیت این مؤسسه از اهالی هنر تجسمی هستند. در حراجیهایی که در کشورهای دیگر انجام میشود ۴۴ درصد از فروش آثار هنری متعلق به ایران است و این باعث افتخاراست. چرا از پیشکسوتان استفاده نشود؟ من آرزو میکنم بعد از این نمایشگاه برای هنرهای سنتی هم نمایشگاه برگزار شود.» او در مورد رونق کسب و کار هنرمندان و بازار هنر هم افزود: «معمولاً هنرمندان ما در کنار خودشان یک مشاور هنری میخواهند.
من در این زمینه چیزی نمیدانم. نه قیمت کارم را میدانم و نه توان فروشش را دارم. چون به کارهایم وابسته هستم و دوستشان دارم. اگر میخواستم به پول برسم دست به کارهای دیگری میزدم. هنر یک عشق شخصی است. اگر برخی هنرمندان گله دارند، هنر فاخر جایگاه خود را پیدا میکند.در این شرایط که مدیران ما اهل هنر نیستند و جوان هم هستند آیا به پیشکسوتان توجهی داشتهاند؟ پیشکسوتان حکم ستون را دارند. اگر این ستونها نباشند کل ساختمان فرو میریزد. اگر به پیشکسوتان بها داده شود، جوانان هم جایگاه خود را پیدا میکنند. کاش ما یک کمیته هنری در تمامی رشتهها داشتیم تا توجه ویژه به هنر و هنرمند داشته باشد.»
محمد صیاد عکاس پیشکسوت که دو اثرش بر دیوار نمایشگاه دیده میشد، در مورد نمایشگاه پیشکسوتان میگوید: «اگر آقای عظیمی نبود این نمایشگاه هم نبود. ایشان برای پیشکسوتان خیلی زحمت میکشند. من تاکنون هیچ کجا ندیدم چنین کاری برای هنرمندان پیشکسوت انجام شود.هیچ کس به فکر پیشکسوتان نیست.»
او در ادامه در خصوص توجه جوانان هنرمند به عقبه هنر و تحقیق درباره آثار پیشکسوتان تأکید کرد: «یکی از امیدواریهای من این است که جوانان به آثار پیشکسوتان توجه داشته باشند. به این دلیل که جوانانی که امروزه در کار هنر میآیند دیگر هنر گذشته را نمیبینند.»
عباس عظیمی رئیس مؤسسه پیشکسوتان در پاسخ به اینکه چرا بعد از هفت سال این مؤسسه تصمیم گرفت تا آثار هنرمندان پیشکسوت را یکجا به نمایش بگذارد، تصریح کرد: «باید بررسی کرد که این مؤسسه چگونه این هفت سال را گذرانده تا به امروز رسیده است.آن فراز و نشیبهایی که از ابتدا داشتیم سال اول فقط روی کاغذ بوده است. نه جایی داشتیم و نه بودجه و حتی هویت هم نداشتیم.
این مهم است که امروز توانایی برگزاری یک نمایشگاه را داریم و مطمئناً دو سال پیش نمیتوانستیم چنین کاری انجام دهیم.این اعتمادسازی و نوع تعاملی که هنرمندان پیشکسوت با ما دارند در سالهای گذشته کمرنگتر بوده است. رفتهرفته این ظرفیت ایجاد شده و ما توانستیم جرأت کنیم و فراخوان بدهیم و در یک پروسه زمانی کمتر از ۱۰ روز آثار را جمعآوری کنیم. خود مؤسسه گالریای دارد که در حال راهاندازی است، امید داشتیم که شروع نمایشگاه را از گالری خودمان داشته باشیم و ظرفیتهای گالریهای دیگر را هم طی این سالها سنجیدیم و دیدیم نمیتوانیم نمایشگاه گروهی بگذاریم.
اکنون هم اگر به نمایشگاه فعلی توجه کنید فشردگی آثار را متوجه میشوید. اگر در آن نمایشگاه بخواهید صددرصد کار حرفهای ببینید باید ۱۰۰ تابلو روی دیوار برود نه بالای ۲۲۰ تابلو. اکنون هم دنبال شرایطی هستیم که بازار دائمی نمایشگاه آثار هنری طوری فراهم شود که آثار هنرمندان با این ظرفیت بالا فراهم شود.»
او در پاسخ به اینکه در اساسنامه پیشکسوتان آنهایی که صاحب سبک هستند میتوانند عضو این مؤسسه شوند که تعدادشان هم معدود است، آیا اساسنامه تغییر کرده است؟ توضیح داد: «در زمان دوره آقای جنتی صاحب سبک از اساسنامه حذف شد و کمی سطح را پایین آوردند. ولی درجه یک هنری را الزاماً برای مؤسسه در نظر گرفتند. اگر آثار نمایشگاه گالری نیاوران را بررسی کنید به استثنای ۳ نفر همه درجه هنری دارند.»